Cấu trúc và mức độ phụ thuộc giữa lợi suất Bitcoin và chỉ số thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn thể chế hóa và tài chính hóa của Bitcoin

DOI 10.54404/jts.2026.218v.03
Từ khóa: Bitcoin thị trường chứng khoán Việt Nam cấu trúc phụ thuộc Vietnamese stock market dependence structure Copula

Tóm tắt

Trong bối cảnh Bitcoin được thể chế hóa và tài chính hóa, việc nhận diện sự thay đổi trong cấu trúc và mức độ phụ thuộc giữa Bitcoin với thị trường chứng khoán không chỉ là vấn đề có ý nghĩa học thuật, mà còn trở thành yêu cầu cấp thiết đối với quản trị rủi ro và phân bổ tài sản trong kỷ nguyên tài chính số. Nghiên cứu này phân tích cấu trúc và mức độ phụ thuộc giữa lợi suất Bitcoin và VN-Index trong hai giai đoạn 2018-2021 và 2022-2025 bằng phương pháp copula, nhằm nhận diện quan hệ phi tuyến và sự phụ thuộc ở các đuôi của phân phối. Kết quả cho thấy copula Student phù hợp nhất ở cả hai giai đoạn, phản ánh cấu trúc phụ thuộc đối xứng với hệ số phụ thuộc đuôi trên và dưới bằng nhau. Tuy nhiên, tham số tương quan của copula giảm trong giai đoạn sau, cho thấy mức độ phụ thuộc giữa hai chuỗi lợi suất suy giảm. Các hệ số phụ thuộc đuôi cũng giảm, hàm ý khả năng xuất hiện biến động cực đoan đồng thời giữa hai thị trường ở giai đoạn sau thấp hơn giai đoạn trước. Những phát hiện này cung cấp bằng chứng về sự thay đổi mức độ phụ thuộc giữa Bitcoin và VN-Index trong quá trình thể chế hóa và tài chính hóa. Kết quả gợi ý tiềm năng đa dạng hóa danh mục khi kết hợp Bitcoin với cổ phiếu Việt Nam.

Chia sẻ bài viết

Facebook X LinkedIn Email

Tài liệu tham khảo

1.
Adam, M., Bańbuła, P., & Markun, M. (2013). Dependence and contagion between asset prices in Poland and abroad. A copula approach. NBP Working Paper, No. 169.
2.
Ahn, Y. (2022). Asymmetric tail dependence in cryptocurrency markets: A Model-free approach. Finance Research Letters, Vol. 47, Part B, 102746. https://doi.org/10.1016/j.frl.2022.102746.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2022.102746
3.
Andrea, U.; Juan, C. R.; Walid, M. (2023). Connectedness between DeFi, cryptocurrency, stock, and safe-haven assets. Finance Research Letters, 53, 103692. https://doi.org/10.1016/j.frl.2023.103692.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2023.103692
4.
Boubaker, A. & Salma, J. (2011). Detecting financial markets contagion using copula functions. International Journal of Management Science and Engineering Management, 6(6), 443-449. https://doi.org/10.1080/17509653.2011.10671194.
DOI: doi.org/10.1080/17509653.2011.10671194
5.
Bouri, E., Gupta, R., Lau, C. K., Roubaud, D., & Wang, S. (2018). Bitcoin and global financial stress: A copula-based approach to dependence and causality in the quantiles. The Quarterly Review of Economics and Finance, Vol. 69, 297-307. doi:10.1016/j.qref.2018.04.003.
DOI: doi.org/10.1016/j.qref.2018.04.003
6.
Bouri, E., Molnár, P., Azzi, G., Roubaud, D., & Hagfors, L. I. (2017). On the hedge and safe haven properties of Bitcoin: Is it really more than a diversifier? Finance Research Letters, Elsevier, 192-198. https://doi.org/10.1016/j.frl.2016.09.025.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2016.09.025
7.
Bùi, T. T. (2025). Mối quan hệ giữa tỷ suất lợi nhuận của bitcoin, vàng, dầu thô và chỉ số Vn-Index: Tiếp cận bằng Wavelet Coherence. Tạp chí Nghiên cứu Tài chính - Marketing, 16(5), 1-16.
8.
Cherubini, U., Luciano, E., & Vecchiato, W. (2004). Copula Methods in Finance. The Atrium, Southern Gate, Chichester, West Sussex PO19 8SQ, England: John Wiley & Sons Ltd.
9.
Corbet, S., Meegan, A., Larkin, C., Lucey, B., & Yarovaya, L. (2018). Exploring the dynamic relationships between cryptocurrencies and other financial assets. Economics Letters, Elsevier, vol. 165(C), 28-34. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2018.01.004.
DOI: doi.org/10.1016/j.econlet.2018.01.004
10.
David, V. & Tomaso, A. (2025). Integration or separation? Examining the dynamic relationship between crypto and traditional finance. Finance Research Letters, 86(Part G), 108927. https://doi.org/10.1016/j.frl.2025.108927.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2025.108927
11.
Duarte, G. & Ozaki, V. (2019). Pricing Crop Revenue Insurance using Parametric Copulas. Revista Brasileira de Economia, 325-343. doi:73. 10.5935/0034-7140.20190015.
DOI: doi.org/10.5935/0034-7140.20190015
12.
Dũng, P. T. T. & Hiếu, N. H. Q. (2019). Hiệu ứng động trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tạp chí Khoa học Thương mại, Số 134, 2-8.
13.
Dyhrberg, A. H. (2016). Hedging capabilities of bitcoin. Is it the virtual gold? Finance Research Letters, Vol. 16, 139-144. https://doi.org/10.1016/j.frl.2015.10.025.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2015.10.025
14.
Fusai, G. and Roncoroni, A. (2008). Implementing Models in Quantitative Finance: Methods and Cases. New York: Springer Berlin Heidelberg.
15.
Hojun K. & Sang-Gun L. (2026). Institutionalization without integration: Bitcoin after the spot ETF. International Review of Economics & Finance, 110(105531). https://doi.org/10.1016/j.iref.2026.105531.
DOI: doi.org/10.1016/j.iref.2026.105531
16.
Hong, M. Y., & Yoon, J. W. (2022). The impact of COVID-19 on cryptocurrency markets: A network analysis based on mutual information. PLoS One, 17(2). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0259869.
DOI: doi.org/10.1371/journal.pone.0259869
17.
Ji, Q., Bouri, E., Lau, C. K., & Roubaud, D. (2019). Dynamic connectedness and integration in cryptocurrency markets. International Review of Financial Analysis, Elsevier, vol. 63(C), 257-272. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2018.12.002.
DOI: doi.org/10.1016/j.irfa.2018.12.002
18.
Katsiampa, P., Corbet, S., & Lucey, B. (2019). High frequency volatility co-movements in cryptocurrency markets. Journal of International Financial Markets, Institutions and Money, Elsevier, vol. 62(C), 35-52. https://doi.org/10.1016/j.intfin.2019.05.003.
DOI: doi.org/10.1016/j.intfin.2019.05.003
19.
Liu, S. & Yang, C. (2024). pot cryptocurrency ETFs: Crypto investment products or stepping stones toward tokenization. Finance Research Letters, 69(Part B), 106150. doi:10.1016/j.frl.2024.106150.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2024.106150
20.
Maghyereh, A., & Abdoh, H. (2020). Tail dependence between Bitcoin and financial assets: Evidence from a quantile cross-spectral approach. International Review of Financial Analysis, Elsevier, vol. 71(C). https://doi.org/10.1016/j.irfa.2020.101545.
DOI: doi.org/10.1016/j.irfa.2020.101545
21.
McNeil, A. J., & Frey, R. E. (2005). Quantitative risk management: Concepts, Techniques and Tools. Princeton Series in Finance, Princeton University Press.
22.
Nga, P. T. (2024). Nghiên cứu sự phụ thuộc lợi nhuận của tiền kỹ thuật số: tiếp cận Copula. Tạp chí Kinh tế và Phát triển, Số 323, 35-44.
23.
Nguyen, A. T. H.; Nguyen, P. T. T.; Pham, U. T. T.' Le, A. T.; Le, A. T. N.; Tran, T.P.; Nguyen, O. V. H. . (2026). Dynamic volatility spillovers during market turbulence: examining the interconnectedness among gold, oil, cryptocurrencies and stock markets. Journal of International Economics and Management, 1-16.
24.
Patton, A. J. (2006). Modelling asymmetric exchange rate dependence. International Economic Review, 47(2), 527-556.
25.
Phương, L. C. M.; Trúc, N. H. T.; Trâm, N. T. B. & Trinh, H. T. T. (2024). Tác động của chính sách tiền tệ đến chỉ số giá chứng khoán VN-Index. Tạp chí Khoa học Thương mại, Số 187, 17-32.
26.
Shi, L. (2022). Spillovers between Bitcoin and Meme stocks. Finance Research Letters, 50, 103218. https://doi.org/10.1016/j.frl.2022.103218.
DOI: doi.org/10.1016/j.frl.2022.103218
27.
Sklar, A. (1959). Fonctions de Répartition à n Dimensions et Leurs Marges. Publications de l’Institut Statistique de l’Université de Paris, 229-231.
28.
Thủy, N. T., & Chiến, N. V. (2021). Tác động của kinh tế Trung Quốc và Mỹ lên Việt Nam trong đại dịch COVID-19 - Phân tích từ thị trường chứng khoán. Tạp chí Khoa học Thương mại, Số 167, 10-19.
29.
Văn, L. (2024). Is Bitcoin a risky investment compared to the stock market of Vietnam? International Journal of Economic Policy in Emerging Economies, Inderscience Enterprises Ltd, vol. 19(2), 141-158.

Liên quan

Các bài khác trong số này

TẠP CHÍ SỐ 218

Xem số phát hành

Đánh giá hiệu quả vận hành của các gian hàng kinh doanh sản phẩm gia dụng trên Shopee Việt Nam bằng DEA-BCC và hồi quy Tobit

Khúc Đại Long, Nguyễn Đức Nhuận, Trần Hải Yến

Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử làm gia tăng số lượng gian hàng và mức độ cạnh tranh trên các sàn giao dịch trực tuyến, khiến việc đánh giá hiệu quả vận hành trở thành cơ sở quan trọng để nâng cao năng lực c...

Xem bài

Tác động của đầu tư đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp: vai trò điều tiết của tính độc lập hội đồng quản trị tại Việt Nam

Lê Thị Nhung

Nghiên cứu này phân tích tác động của hoạt động đầu tư đến hiệu quả hoạt động doanh nghiệp và kiểm định vai trò điều tiết của tính độc lập hội đồng quản trị trong bối cảnh thị trường mới nổi. Dữ liệu bảng không cân bằng...

Xem bài