Tóm tắt
Trong bối cảnh hệ thống ngân hàng Việt Nam đối mặt với nhiều biến động sau đại dịch COVID-19, việc đánh giá các yếu tố tác động đến khả năng sinh lời của ngân hàng là cần thiết nhằm hỗ trợ hoạch định chính sách và chiến lược quản trị hiệu quả. Nghiên cứu này phân tích các yếu tố tác động đến khả năng sinh lời của các ngân hàng thương mại niêm yết tại Việt Nam trong giai đoạn 2021-2024, thông qua hai chỉ tiêu là tỷ suất sinh lời trên tổng tài sản (ROA) và tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu (ROE). Phương pháp nghiên cứu dữ liệu bảng được thực hiện gồm Pooled OLS, FEM, REM và GLS cùng các kiểm định chẩn đoán cần thiết. Kết quả cho thấy biên lãi ròng có tác động tích cực và ổn định đến ROA và ROE, trong khi tỷ lệ vốn chủ sở hữu trên tổng tài sản cải thiện ROA nhưng lại gây suy giảm ROE, cho thấy có sự điều chỉnh trong an toàn vốn và lợi ích cổ đông. Tỷ lệ cho vay trên vốn huy động cũng gây tiêu cực cho ROE, trong khi GDP có hiệu ứng cải thiện ROA. Các biến kiểm soát khác trong mô hình, bao gồm quy mô ngân hàng và một số yếu tố vĩ mô, không cho thấy ý nghĩa thống kê đến khả năng sinh lời. Từ đó đã xác nhận và hàm ý chính sách cho việc cân bằng giữa lợi nhuận, độ an toàn và ổn định tài chính trong hệ thống ngân hàng tại Việt Nam.