ẢNH HƯỞNG CỦA YÊU CẦU CÔNG VIỆC ĐẾN HIỆU SUẤT LÀM VIỆC CỦA GIẢNG VIÊN TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TỰ CHỦ: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA HÀNH VI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TRONG CÔNG VIỆ

DOI 10.54404/jts.2026.216v.08
Từ khóa: Yêu cầu công việc hành vi đổi mới sáng tạo hiệu suất làm việc đổi mới sáng tạo.

Tóm tắt

Trong bối cảnh các cơ sở giáo dục đại học công lập tự chủ tại Việt Nam, giảng viên đang đối mặt với các yêu cầu công việc ngày càng phức tạp, nhưng cơ chế giải thích cách các yêu cầu này ảnh hưởng đến hiệu suất làm việc vẫn chưa được làm rõ. Nghiên cứu này giải quyết khoảng trống đó bằng cách tích hợp khung áp lực thách thức và áp lực cản trở, Lý thuyết Bảo toàn nguồn lực và mô hình Kích thích - Chủ thể - Phản ứng để kiểm định vai trò trung gian của hành vi đổi mới sáng tạo trong công việc trong mối quan hệ giữa ba thành phần yêu cầu công việc gồm áp lực thời gian, áp lực nghiên cứu và ý thức kỷ luật của sinh viên với hiệu suất làm việc của giảng viên. Phân tích PLS SEM trên dữ liệu khảo sát từ 432 giảng viên tại 5 cơ sở giáo dục đại học công lập tự chủ cho thấy áp lực thời gian và áp lực nghiên cứu tác động tích cực, trong khi ý thức kỷ luật kém của sinh viên tác động tiêu cực đến cả hành vi đổi mới sáng tạo và hiệu suất làm việc. Đáng chú ý, hành vi đổi mới sáng tạo đóng vai trò trung gian một phần trong cả ba mối quan hệ, với tác động gián tiếp mạnh nhất từ áp lực thời gian. Nghiên cứu qua đó mở rộng khung phân loại áp lực thách thức/cản trở (challenge hindrance stressors) vào bối cảnh giáo dục đại học tự chủ và khẳng định hành vi đổi mới sáng tạo là cơ chế trung tâm dự báo hiệu suất làm việc.

Chia sẻ bài viết

Facebook X LinkedIn Email

Tài liệu tham khảo

1.
Aldrup, K., Klusmann, U., Lüdtke, O., Göllner, R., & Trautwein, U. (2018). Student misbehavior and teacher well-being: Testing the mediating role of the teacher-student relationship. Learning and Instruction, 58, 126–136. https://doi.org/10.1016/j.learninstruc.2018.05.006.
DOI: doi.org/10.1016/j.learninstruc.2018.05.006
2.
Anderson, J. R., Bothell, D., Byrne, M. D., Douglass, S., Lebiere, C., & Qin, Y. (2004). An integrated theory of the mind. Psychological Review, 111(4), 1036.
3.
Andrews, F. M., & Farris, G. F. (1972). Time pressure and performance of scientists and engineers: A five-year panel study. Organizational Behavior and Human Performance, 8(2), 185–200.
4.
Babu, M. D., Prasad, K. B., & Prasad, U. T. (2024). RETRACTED: Impact of ambidextrous leadership on innovative work behaviour and employee performance in the IT sector. Heliyon, 10(13). https://doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e33124.
DOI: doi.org/10.1016/j.heliyon.2024.e33124
5.
Bakker, A. B., & Demerouti, E. (2007). The job demands‐resources model: State of the art. Journal of Managerial Psychology, 22(3), 309–328.
6.
Barclay, D., Higgins, C., & Thompson, R. (1995). The partial least squares (PLS) approach to casual modeling: personal computer adoption ans use as an Illustration.
7.
Barrouillet, P., Bernardin, S., Portrat, S., Vergauwe, E., & Camos, V. (2007). Time and cognitive load in working memory. Journal of Experimental Psychology: Learning, Memory, and Cognition, 33(3), 570. https://doi.org/10.1037/0278-7393.33.3.570.
DOI: doi.org/10.1037/0278-7393.33.3.570
8.
Campbell, J. P. (1990). Modeling the performance prediction problem in industrial and organizational psychology.
9.
Cavanaugh, M. A., Boswell, W. R., Roehling, M. V, & Boudreau, J. W. (2000). An empirical examination of self-reported work stress among US managers. Journal of Applied Psychology, 85(1), 65.
10.
Chen, Z., Eisenberger, R., Johnson, K. M., Sucharski, I. L., & Aselage, J. (2009). Perceived organizational support and extra-role performance: which leads to which? The Journal of Social Psychology, 149(1), 119–124.
11.
Đạm, N. Đ. (2018). Nguyên nhân và một số biện pháp phòng, chống stress ở học viên các trường đại học quân sự.
12.
Dhar, R. L. (2016). Ethical leadership and its impact on service innovative behavior: The role of LMX and job autonomy. Tourism Management, 57, 139–148. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2016.05.011.
DOI: doi.org/10.1016/j.tourman.2016.05.011
13.
Emanuel, A., Katzir, M., & Liberman, N. (2022). Why do people increase effort near a deadline? An opportunity-cost model of goal gradients. Journal of Experimental Psychology: General, 151(11), 2910. https://doi.org/10.1037/xge0001218.
DOI: doi.org/10.1037/xge0001218
14.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50. https://doi.org/10.1177/002224378101800104.
DOI: doi.org/10.1177/002224378101800104
15.
Ghasemi, F. (2024). Time‐lagged effects of student misbehavior on teacher counterproductive work behaviors: The role of negative affect and regulatory focus. Psychology in the Schools, 61(7), 2845–2863. https://doi.org/10.1002/pits.23193.
DOI: doi.org/10.1002/pits.23193
16.
Hair, J. F., Risher, J. J., Sarstedt, M., & Ringle, C. M. (2019). When to use and how to report the results of PLS-SEM. European Business Review, 31(1), 2–24. https://doi.org/10.1108/EBR-11-2018-0203.
DOI: doi.org/10.1108/ebr-11-2018-0203
17.
Hakanen, J. J., Bakker, A. B., & Schaufeli, W. B. (2006). Burnout and work engagement among teachers. Journal of School Psychology, 43(6), 495–513.
18.
Han, J., Yin, H., Wang, J., & Zhang, J. (2020). Job demands and resources as antecedents of university teachers’ exhaustion, engagement and job satisfaction. Educational Psychology, 40(3), 318–335.
19.
Henseler, J., Ringle, C. M., & Sarstedt, M. (2015). A new criterion for assessing discriminant validity in variance-based structural equation modeling. Journal of the Academy of Marketing Science, 43, 115–135. https://doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8.
DOI: doi.org/10.1007/s11747-014-0403-8
20.
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources: a new attempt at conceptualizing stress. American Psychologist, 44(3), 513. https://doi.org/10.1037/0003-066X.44.3.513.
DOI: doi.org/10.1037/0003-066x.44.3.513
21.
Huhtala, H., & Parzefall, M. (2007). A review of employee well‐being and innovativeness: An opportunity for a mutual benefit. Creativity and Innovation Management, 16(3), 299–306.
22.
Im, A. Y., Cho, S., & Kim, D.-Y. (2024). The cost of rude customers: customer incivility and employee performance. Current Issues in Tourism, 27(13), 2031–2047. https://doi.org/10.1080/13683500.2023.2294482.
DOI: doi.org/10.1080/13683500.2023.2294482
23.
James, A. (2011). Work–life (im)‘balance’and its consequences for everyday learning and innovation in the New Economy: evidence from the Irish IT sector. Gender, Place & Culture, 18(5), 655–684.
24.
James, A. (2014). Work–life ‘balance’, recession and the gendered limits to learning and innovation (or, why it pays employers to care). Gender, Work & Organization, 21(3), 273–294.
25.
Janssen, O. (2000). Job demands, perceptions of effort‐reward fairness and innovative work behaviour. Journal of Occupational and Organizational Psychology, 73(3), 287–302. https://doi.org/10.1348/096317900167038.
DOI: doi.org/10.1348/096317900167038
26.
Kanter, R. M. (1988). Three tiers for innovation research. Communication Research, 15(5), 509–523.
27.
Kim, J., Prempeh, A. A., Addai, E. K., & Wargo, E. (2025). The effect of knowledge sharing on innovative work behaviour at higher education institutions. Higher Education Quarterly, 79(1), e12574. https://doi.org/10.1111/hequ.12574.
DOI: doi.org/10.1111/hequ.12574
28.
Koopmans, L., Bernaards, C., Hildebrandt, V., Van Buuren, S., Van der Beek, A. J., & De Vet, H. C. W. (2012). Development of an individual work performance questionnaire. International Journal of Productivity and Performance Management, 62(1), 6–28. https://doi.org/10.1108/17410401311285273.
DOI: doi.org/10.1108/17410401311285273
29.
Kraft, M. A., & Monti-Nussbaum, M. (2021). The big problem with little interruptions to classroom learning. AERA Open, 7, 23328584211028856. https://doi.org/10.1177/23328584211028856.
DOI: doi.org/10.1177/23328584211028856
30.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining Sample Size for Research Activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610. https://doi.org/10.1177/001316447003000308
DOI: doi.org/10.1177/001316447003000308
31.
Kuutila, M., Mäntylä, M., Farooq, U., & Claes, M. (2020). Time pressure in software engineering: A systematic review. Information and Software Technology, 121, 106257. https://doi.org/10.1016/j.infsof.2020.106257.
DOI: doi.org/10.1016/j.infsof.2020.106257
32.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1987). Transactional theory and research on emotions and coping. European Journal of Personality, 1(3), 141–169.
33.
LePine, J. A., Podsakoff, N. P., & LePine, M. A. (2005). A meta-analytic test of the challenge stressor–hindrance stressor framework: An explanation for inconsistent relationships among stressors and performance. Academy of Management Journal, 48(5), 764–775.
34.
Luật Sửa Đổi, Bổ Sung Một Số Điều Của Luật Giáo Dục Đại Học (Luật Số 34/2018/QH14) (2018).
35.
Martin, P. , Salanova, M. , & Peiro, J. M. (2007). Job demands, job resources and individual innovation at work: Going beyond Karasek’s model? Psicothema, 19, 621–626. www.psicothema.com
36.
Mehrabian, A., & Russell, J. A. (1974). An approach to environmental psychology. the MIT Press.
37.
Petrušić, I., & Čeh Časni, A. (2023). Povezanost nastavne i istraživačke djelatnosti sveučilišta iz perspektive vanjskoga vrednovanja kvalitete. Croatian Journal of Education: Hrvatski Časopis Za Odgoj i Obrazovanje, 25(3), 947–976. https://doi.org/10.15516/cje.v25i3.4797.
DOI: doi.org/10.15516/cje.v25i3.4797
38.
Prem, R., Ohly, S., Kubicek, B., & Korunka, C. (2017). Thriving on challenge stressors? Exploring time pressure and learning demands as antecedents of thriving at work. Journal of Organizational Behavior, 38(1), 108–123. https://doi.org/10.1002/job.2115.
DOI: doi.org/10.1002/job.2115
39.
Sacre, H., Akel, M., Haddad, C., Zeenny, R. M., Hajj, A., & Salameh, P. (2023). The effect of research on the perceived quality of teaching: a cross-sectional study among university students in Lebanon. BMC Medical Education, 23(1), 31. https://doi.org/10.1186/s12909-023-03998-8.
DOI: doi.org/10.1186/s12909-023-03998-8
40.
Scott, S. G., & Bruce, R. A. (1994). Determinants of innovative behavior: A path model of individual innovation in the workplace. Academy of Management Journal, 37(3), 580–607.
41.
Shin, Y., Hur, W.-M., & Hwang, H. (2022). Impacts of customer incivility and abusive supervision on employee performance: A comparative study of the pre-and post-COVID-19 periods. Service Business, 16(2), 309–330. https://doi.org/10.1007/s11628-021-00456-7.
DOI: doi.org/10.1007/s11628-021-00456-7
42.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2016). Teacher stress and teacher self-efficacy as predictors of engagement, emotional exhaustion, and motivation to leave the teaching profession. Creative Education, 7(13), 1785–1799.
43.
Skaalvik, E. M., & Skaalvik, S. (2018). Job demands and job resources as predictors of teacher motivation and well-being. Social Psychology of Education, 21(5), 1251–1275. https://doi.org/10.1007/s11218-018-9464-8
DOI: doi.org/10.1007/s11218-018-9464-8
44.
Stremersch, S., Winer, R. S., & Camacho, N. (2021). Faculty Research Incentives and Business School Health: A New Perspective from and for Marketing. Journal of Marketing, 85(5), 1–21. https://doi.org/10.1177/00222429211001050
DOI: doi.org/10.1177/00222429211001050
45.
Tamami, A. S., Azizah, L. Z., & Jamaluddin, M. (2025). Enhancing academic mindfulness through shaping-based time management: Evidence from a quasi-experimental study. Journal of Indonesian Psychological Science (JIPS), 5(2), 198–214. https://doi.org/10.18860/jips.v5i2.34092
DOI: doi.org/10.18860/jips.v5i2.34092
46.
Thanh Nga. (2024). Nâng tỉ lệ giảng viên có trình độ tiến sĩ: Trách nhiệm của giảng viên và trường đại học. Tạp Chí Giáo Dục.
47.
Tran, H. Y., Chu, T. M., Diep, N. N., & Dai Long, K. (2025). The impact of individual and organizational factors on employee innovative work behavior: Empirical evidence from private companies in Vietnam. Problems and Perspectives in Management, 23(1), 193. https://doi.org/10.21511/ppm.23(1).2025.15.
DOI: doi.org/10.21511/ppm.23(1).2025.15
48.
Ursin, H., & Eriksen, H. R. (2004). The cognitive activation theory of stress. In Psychoneuroendocrinology (Vol. 29, Number 5, pp. 567–592). https://doi.org/10.1016/S0306-4530(03)00091-X
DOI: doi.org/10.1016/s0306-4530(03)00091-x
49.
Viswesvaran, C., & Ones, D. S. (2000). Perspectives on Models of Job Performance. International Journal of Selection and Assessment, 8(4), 216–226.
50.
Wahab, F. A., Subramaniam, A., Ho, J. A., & Bali Mahomed, A. S. (2024). Augmenting Effect of Inclusive and Ambidextrous Leadership on Public University Academic Staffs’ Innovative Performance: The Mediating Role of Innovative Work Behavior. SAGE Open, 14(1). https://doi.org/10.1177/21582440241232761
DOI: doi.org/10.1177/21582440241232761
51.
Zhang, Y. (2024). The Double-Edged Sword of Tension: How Moderate Stress Enhances Performance While Over-Focus Impairs It. International Journal of Social Science Research and Review, 7(9), 326–331. https://doi.org/10.47814/ijssrr.v7i9.2329
DOI: doi.org/10.47814/ijssrr.v7i9.2329

Tác giả

Nguyễn Thị Liên Trường Đại học Thương mại Đoàn Huy Hoàng Trường Đại học Thương mại Hòa Thị Tươi Trường Đại học Thương mại
ẢNH HƯỞNG CỦA YÊU CẦU CÔNG VIỆC ĐẾN HIỆU SUẤT LÀM VIỆC CỦA GIẢNG VIÊN TẠI CÁC CƠ SỞ GIÁO DỤC ĐẠI HỌC CÔNG LẬP TỰ CHỦ: VAI TRÒ TRUNG GIAN CỦA HÀNH VI ĐỔI MỚI SÁNG TẠO TRONG CÔNG VIỆ

Tệp

PDF

Trích dẫn

APA

Định dạng

Tải trích dẫn

Xuất bản 7 tháng 8, 2026
Ngày chỉnh sửa 22 tháng 8, 2026
Lượt xem bài143
Lượt xem tài liệu131
Lượt tải xuống17
Chuyên mục Bài nghiên cứu
Category Tin tức
Trang 1-6
Chủ sở hữu bản quyền 2026 Tạp chí khoa học thương mại

Cited-by Summary

DOI: 10.54404/jts.2026.216v.08

  • Tạp chí trích dẫn 0
  • Distinct citing articles 0
  • Tổng số bản ghi trích dẫn 0

Liên quan

Các bài khác trong số này

TẠP CHÍ SỐ 216

Xem số phát hành