Tóm tắt
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và chuyển đổi công nghệ, đổi mới sáng tạo (ĐMST) được xem là động lực cốt lõi thúc đẩy tăng trưởng và năng lực cạnh tranh (NLCT) quốc gia. Tuy nhiên, sự khác biệt đáng kể về năng lực ĐMST giữa các quốc gia cho thấy cần mở rộng khung phân tích sang các yếu tố phi chính thức, đặc biệt là văn hóa (VH). Nghiên cứu (NC) này xem xét tác động của sáu chiều văn hóa quốc gia theo Hofstede đến ĐMST tại 40 quốc gia ĐPT trong giai đoạn 2009-2023, sử dụng dữ liệu bảng và mô hình tác động ngẫu nhiên kết hợp sai số chuẩn Driscoll-Kraay nhằm đảm bảo độ tin cậy của ước lượng.
Kết quả thực nghiệm cho thấy khoảng cách quyền lực (PDI) và né tránh bất định (UAI) có tác động tiêu cực, trong khi chủ nghĩa cá nhân (IDV) và định hướng dài hạn (LTO) có tác động tích cực đến năng lực ĐMST QG. Ngược lại, nam quyền (MAS) và tự thỏa mãn (IVR) không có ý nghĩa thống kê. Những phát hiện này khẳng định vai trò của VH như một “thể chế phi chính thức” định hình hành vi sáng tạo, hợp tác và chấp nhận rủi ro trong hệ thống ĐMST quốc gia. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các hàm ý chính sách quan trọng cho các quốc gia ĐPT, bao gồm giảm tính phân cấp, khuyến khích tư duy độc lập, thúc đẩy chấp nhận rủi ro và tăng cường định hướng dài hạn trong đầu tư cho giáo dục và khoa học - công nghệ. Kết quả nghiên cứu góp phần bổ sung bằng chứng thực nghiệm về vai trò của văn hóa trong kinh tế học đổi mới, đồng thời cung cấp cơ sở cho việc thiết kế chính sách ĐMST phù hợp với đặc trưng văn hóa của từng quốc gia.