Phát triển điện gió tại Việt Nam: Tiềm năng tài nguyên và những thách thức về thể chế, chính sách

DOI 10.54404/jts.2026.219v.01

Tóm tắt

Trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo đảm an ninh năng lượng dài hạn, năng lượng điện gió ngày càng được xem là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống năng lượng tương lai. Việt Nam được đánh giá là quốc gia có tiềm năng tài nguyên gió lớn, song mức độ phát triển điện gió trên thực tế vẫn còn khoảng cách đáng kể so với tiềm năng tự nhiên. Nghiên cứu này nhằm phân tích tiềm năng phát triển năng lượng điện gió tại Việt Nam thông qua cách tiếp cận tổng hợp, kết hợp giữa ước tính tiềm năng gió lý thuyết dựa trên các nguyên lý khí động học với phân tích SWOT và khung phân tích nguyên nhân gốc rễ RCA (Root-Cause Analysis). Kết quả nghiên cứu cho thấy Việt Nam sở hữu mật độ công suất gió lý thuyết cao và phân bố rộng, đặc biệt tại các vùng ngoài khơi Vịnh Bắc Bộ và Nam Trung Bộ. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa tiềm năng này còn bị hạn chế bởi các rào cản mang tính thể chế, chính sách và hạ tầng. Trên cơ sở đó, nghiên cứu đề xuất một số hàm ý chính sách nhằm thu hẹp khoảng cách giữa tiềm năng tài nguyên và công suất điện gió được triển khai trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam.

Chia sẻ bài viết

Tài liệu tham khảo

1.
Agarwal, V., Deffarges, J., Delteil, B., Francois, M., & Tara, K. (2022). Charting a path for Vietnam to achieve its net-zero goals. McKinsey & Company.
2.
Andersen, B., & Fagerhaug, T. (2006). Root cause analysis: Simplified tools and techniques. ASQ Quality Press.
3.
Archer, C. L., & Jacobson, M. Z. (2005). Evaluation of global wind power. Journal of Geophysical Research, 110(D12), 1-20. https://doi.org/https://doi.org/10.1029/2004JD005462.
4.
Arent, D. và cộng sự (2014). The role of renewable energy in the global energy transformation. Energy Policy, 64, 1-12.
5.
AWS Truepower. (2011). Wind Resource Atlas of Vietnam. Energy Sector Management Assistance Program (ESMAP), The World Bank. https://www.esmap.org/sites/default/files/esmap-files/MOIT_Vietnam_Wind_Atlas_Report_18Mar2011.pdf.
6.
Bộ Công Thương (MOIT). (2023). Power Development Plan VIII. Bộ công thương (MOIT).
7.
Burton, T., Jenkins, N., Sharpe, D., & Bossanyi, E. (2011). Wind energy handbook (2nd ed.). John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119992714.
8.
Đặng, T. H. L., Hoàng, X. C., Đinh, M. C., Tạ, V. Đ., Nguyễn, T. H., Trịnh, T. M., & Trần, T. P. (2016). Nghiên cứu một số điều kiện phát triển điện gió tại Việt Nam trên cơ sở dự án Nhà máy Phong Điện I - Bình Thuận. VNU Journal of Economics and Business, 32(1).
9.
Devine-Wright, P. (2011). Public engagement with large-scale renewable energy technologies: Breaking the cycle of NIMBYism. Wiley Interdisciplinary Reviews: Climate Change, 2(1), 19-26. https://doi.org/10.1002/wcc.89.
10.
Đinh, X. B. (2023). Phát triển thị trường dịch vụ phụ trợ cho hệ thống điện Việt Nam khi tỷ trọng các nguồn năng lượng tái tạo tăng cao. Tạp Chí Khoa Học Thương Mại, (174). https://tckhtm.tmu.edu.vn/j/tmu/articles/1406-phat-trien-thi-truong-dich-vu-phu-tro-cho-he-thong-dien-viet-nam-khi-ty-trong-cac-nguon-nang-luong-tai-tao-tang-cao?lang=vi-VN.
11.
Global Wind Energy Council (GWEC). (2023). Global wind report 2023. Global Wind Energy Council. https://www.connaissancedesenergies.org/sites/connaissancedesenergies.org/files/pdf-actualites/GWR-2023_interactive_v2_compressed.pdf.
12.
Hoogwijk, M., de Vries, B., & Turkenburg, W. (2004). Assessment of the global and regional geographical, technical and economic potential of onshore wind energy. Energy Economics, 26(5), 889-919. https://doi.org/10.1016/j.eneco.2004.04.016.
13.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2021). Climate change 2021: The physical science basis. Cambridge University Press. https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg1/downloads/report/IPCC_AR6_WGI_FullReport.pdf.
14.
International Energy Agency (IEA). (2021). Net Zero by 2050-A Roadmap for the Global Energy Sector. IEA. https://iea.blob.core.windows.net/assets/deebef5d-0c34-4539-9d0c-10b13d840027/NetZeroby2050-ARoadmapfortheGlobalEnergySector_CORR.pdf.
15.
International Energy Agency (IEA). (2022). Renewables 2022: Analysis and forecast to 2027. International Energy Agency (IEA). https://iea.blob.core.windows.net/assets/ada7af90-e280-46c4-a577-df2e4fb44254/Renewables2022.pdf.
16.
International Energy Agency (IEA). (2023). World Energy Outlook 2023. International Energy Agency. https://www.iea.org/reports/world-energy-outlook-2023.
17.
International Renewable Energy Agency (IRENA). (2023). Renewable power generation costs in 2022. IRENA. https://www.irena.org/Publications/2023/Aug/Renewable-Power-Generation-Costs-in-2022.
18.
Kern, F. và cộng sự (2019). Policy mixes for offshore wind energy. Energy Policy, 135, 111003.
19.
Kirin Capital. (2024). Báo cáo ngành điện gió Việt Nam.
20.
Lê G. (2025). Việt Nam hiện chiếm 73% tổng công suất điện gió đang vận hành ở Đông Nam Á. Bloomberg Businessweek Vietnam. https://bbw.vn/viet-nam-hien-chiem-toi-73-tong-cong-suat-dien-gio-dang-van-hanh-o-dong-nam-a-55339.html.
21.
Lerh, U. và cộng sự (2012). Renewable energy and employment in Europe. Energy Policy, 48, 19-32.
22.
Lu, X., McElroy, M. B., & Kiviluoma, J. (2009). Global potential for wind-generated electricity. Proceedings of the National Academy of Sciences, 106(27), 10933-10938. https://doi.org/10.1073/pnas.0904101106.
23.
Lucas, H. và cộng sự (2018). Energy transitions in developing countries. Energy Policy, 118, 524-534.
24.
Lucas, H., Pinnington, S., & Cabeza, L. F. (2018). Education and training gaps in the renewable energy sector. Solar Energy, 173, 449-455. https://doi.org/10.1016/j.solener.2018.07.061.
25.
Manwell, J. F., McGowan, J. G., & Rogers, A. L. (2009). Wind Energy Explained: Theory, Design and Application. John Wiley & Sons. https://doi.org/10.1002/9781119994367.
26.
Musial, W. và cộng sự (2016). Offshore wind energy potential. Applied Energy, 162, 121-138.
27.
Musial, W., Spitsen, P., Beiter, P., Duffy, P., Marquis, M., Cooperman, A., Hammond, R., & Shields, M. (2021). Offshore Wind Market Report: 2021 Edition.
28.
Ngô, N. H., & Phan, T. C. (2023). Ảnh hưởng của tăng trưởng kinh tế, đầu tư trực tiếp nước ngoài, năng lượng tái tạo, quản trị nhà nước đến phát thải CO2 tại một số quốc gia Đông Á. Tạp chí Khoa học Thương mại, (181). https://doi.org/https://doi.org/10.54404/jts.2023.181v.02.
29.
Nguyen, D. L. (2015). A critical review on potential and current status of wind energy in Vietnam. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 43, 440-448. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.11.060.
30.
Nguyễn, T. C. V. (2021). Tác động của các nhân tố kinh tế, xã hội và môi trường đến tiêu thụ năng lượng tái tạo ở Việt Nam. Tạp chí Khoa học Thương mại, (161). https://tckhtm.tmu.edu.vn/j/tmu/articles/1298-tac-dong-cua-cac-nhan-to-kinh-te-xa-hoi-va-moi-truong-den-tieu-thu-nang-luong-tai-tao-o-viet-nam?lang=vi-VN.
31.
Nguyen, T. T., & Ha-Duong, M. (2020). Vietnam’s renewable energy policy. Energy Policy, 138, 111232.
32.
Nguyen, V. C. (2022). Financial Development and Renewable Energy Consumption-Empirical Evidence in Southeast and East Asian Countries. VNU Journal of Economics and Business, 2(2), 18-26. https://doi.org/https://doi.org/10.25073/2588-1108/vnueab.4748.
33.
Painuly, J. P. (2001). Barriers to renewable energy penetration; a framework for analysis. Renewable Energy, 24(1), 73-89. https://doi.org/10.1016/S0960-1481(00)00186-5.
34.
Saidur, R., Rahim, N. A., Islam, M. R., & Solangi, K. H. (2011). Environmental impact of wind energy. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 15(5), 2423-2430. https://doi.org/10.1016/j.rser.2011.02.024.
35.
Snyder, B., & Kaiser, M. J. (2009). Ecological and economic cost-benefit analysis of offshore wind energy. 37(7), 2641-2651.
36.
Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). (2022). Đề xuất cơ chế giá bán điện gió, điện mặt trời với các dự án chuyển tiếp. EVN.COM.VN. https://www.evn.com.vn/d/vi-VN/news/De-xuat-co-che-gia-ban-dien-gio-dien-mat-troi-voi-cac-du-an-chuyen-tiep-100-668-55546.
37.
Van der Loos, H. và cộng sự (2020). Offshore wind policy frameworks. Applied Energy, 256, 114732.
38.
Wiser, R. và cộng sự (2021). Wind energy technology data update (No. 222). Energy.
39.
Wolsink, M. (2007). Wind power implementation: The nature of public attitudes: Equity and fairness instead of ‘backyard motives.’ Renewable and Sustainable Energy Reviews, 11(6), 1188-1207. https://doi.org/10.1016/j.rser.2005.10.005.
40.
World Bank. (2021a). Offshore Wind Roadmap for Vietnam. World Bank.
41.
World Bank. (2021b). Vietnam Offshore Wind Technical Potential. World Bank.

Liên quan

Các bài khác trong số này

TẠP CHÍ SỐ 219

Xem số phát hành

Hệ sinh thái khởi nghiệp và phát triển khởi nghiệp sáng tạo của thanh niên: Vai trò của định hướng khởi nghiệp sáng tạo và chuyển đổi số

Hà Việt Nhật Đảng ủy phường Tiên Du, Thành phố Bắc Ninh, Ngô Thắng Lợi

Nghiên cứu phân tích quan hệ giữa điều kiện hệ sinh thái khởi nghiệp được nhận thức và phát triển khởi nghiệp sáng tạo (PTKNST) của thanh niên tại Việt Nam. Khác với các công trình tập trung vào ý định khởi nghiệp hoặc k...

Xem bài

Ứng dụng lý thuyết nhận thức nghề nghiệp xã hội nghiên cứu ý định chọn nghề nghiệp trong lĩnh vực bán dẫn của sinh viên kỹ thuật tại Việt Nam

Mai Thanh Lan, Tạ Huy Hùng

Trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn nhằm tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghệ toàn cầu, việc thu hút và phát triển nguồn nhân lực kỹ thuật chất lượng cao trở thành yêu cầu c...

Xem bài

Nghiên cứu văn hóa tổ chức và sự gắn kết của nhân viên trong bối cảnh bệnh viện: phân tích trắc lượng thư mục

Thái Lương Thụ, Nguyễn Thu Hà, Lê Thị Tú Anh

Văn hóa tổ chức và sự gắn kết của nhân viên là hai yếu tố quan trọng góp phần tạo nên chất lượng dịch vụ vượt trội và sự hài lòng của khách hàng tại các bệnh viện. Nhằm khám phá tổng quan mối liên hệ giữa văn hóa tổ chức...

Xem bài

Vai trò của người có ảnh hưởng xanh trong thương mại phát trực tiếp đối với ý định mua hàng xanh: tiếp cận lý thuyết khả năng thuyết phục ELM

Trương Thị Hoàng Oanh, Trần Dương Sơn, Lê Thị Tình…

Nghiên cứu này khám phá cơ chế tác động của người ảnh hưởng xanh (NAHX) trong thương mại phát trực tiếp (livestream) đến ý định mua hàng xanh (PI) của người tiêu dùng. Dựa trên lý thuyết khả năng thuyết phục (ELM), sự th...

Xem bài

Tác động của đầu tư công, lạm phát và đô thị hóa đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam: Bằng chứng thực nghiệm giai đoạn 1995-2024

Lê Nguyễn Diệu Anh

Bài viết phân tích tác động của đầu tư công, đô thị hóa và lạm phát đến tăng trưởng kinh tế Việt Nam trong bối cảnh nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Kết quả phân tích hồi quy số liệu thống kê trong gia...

Xem bài