Tóm tắt
Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và yêu cầu nâng cao năng lực quản trị công ty, kiểm toán nội bộ (KTNB) ngày càng đóng vai trò quan trọng tại các doanh nghiệp niêm yết (DNNY). Tuy nhiên, hệ thống pháp lý hiện hành của Việt Nam vẫn tồn tại nhiều khoảng trống, ảnh hưởng đến tính hiệu lực và chuyên nghiệp của chức năng KTNB. Bài viết này tập trung phân tích thực trạng khung pháp lý KTNB trong hoạt động KTNB tại các DNNY ở Việt Nam, đối chiếu với các chuẩn mực quốc tế như GIAS (trước đây là IPPF) của Viện KTNB toàn cầu, COSO và nguyên tắc quản trị công ty OECD, nhằm chỉ ra những điểm thiếu hụt về quy định, hướng dẫn và cơ chế thực thi. Thông qua kết hợp phân tích văn bản, phỏng vấn chuyên gia và khảo sát thực tiễn tại một số DNNY tiêu biểu, bài viết làm rõ mức độ tuân thủ không đồng đều, sự thiếu vắng tiêu chuẩn năng lực kiểm toán viên nội bộ và tình trạng hình thức hóa trong tổ chức KTNB. Dựa trên kết quả nghiên cứu, bài viết đề xuất các khuyến nghị cụ thể theo từng nhóm chủ thể, bao gồm: hoàn thiện cơ sở pháp lý từ phía cơ quan quản lý, nâng cao nhận thức và đầu tư từ phía doanh nghiệp, cùng với vai trò hỗ trợ chuẩn mực và đào tạo từ các hiệp hội nghề nghiệp.